# AV-knoopablatie met een pacemaker

> Bij blijvende voorkamerfibrillatie jagen de voorkamers onregelmatige prikkels naar de kamers. Lukt het niet om het ritme of de hartslag met medicatie of een ablatie onder controle te krijgen, dan kan een AV-knoopablatie helpen. We onderbreken dan bewust de elektrische verbinding tussen voorkamers en kamers. Een pacemaker neemt de hartslag over: regelmatig en in een rustig tempo.

## In het kort

- Waar: Elektrofysiologielabo (EP-labo)
- Duur: 30 tot 60 minuten
- Verdoving: Plaatselijk, eventueel lichte sedatie
- Toegang: Ader in de lies
- Opname: Dagziekenhuis of 1 nacht
- Vooraf: Een pacemaker, enkele weken eerder of in dezelfde opname

## Voor wie?

Voor wie blijvende voorkamerfibrillatie heeft met veel klachten of een te snelle, onregelmatige hartslag, waarbij medicatie niet volstaat of niet verdragen wordt en een [ablatie van de voorkamerfibrillatie](https://drballet.be/ablatie-voorkamerfibrillatie) niet mogelijk is of niet hielp. Ook bij hartfalen kan een regelmatige, gecontroleerde hartslag de pompfunctie en de klachten verbeteren. De Europese richtlijnen van 2024 raden de ingreep aan wanneer intensieve behandeling van hartslag en ritme niet werkt of niet kan.

Het is een definitieve keuze: na de ingreep bent u voor uw hartslag afhankelijk van de pacemaker. Daarom bespreken we vooraf grondig of andere behandelingen nog mogelijk zijn.

## Hoe verloopt het?

Eerst plaatsen we een [pacemaker](https://drballet.be/pacemaker-implantatie). Steeds vaker kiezen we daarbij voor stimulatie van het eigen geleidingssysteem (linkerbundeltak), of voor een [CRT-toestel](https://drballet.be/crt) bij een verminderde pompfunctie, zodat beide kamers gelijktijdig blijven samentrekken. De AV-knoopablatie volgt in dezelfde opname of enkele weken later.

Voor de ablatie brengen we onder plaatselijke verdoving een katheter via de lies naar de rechtervoorkamer. Op de plaats van de AV-knoop geven we enkele lesies met radiofrequentie (warmte) tot de geleiding naar de kamers volledig onderbroken is. De pacemaker neemt meteen over. De ingreep is kort: meestal 30 tot 60 minuten.

## Na de ingreep

- De pacemaker staat de eerste weken op een iets hogere frequentie, ongeveer 80 tot 90 per minuut. Na enkele weken verlagen we die geleidelijk.
- U voelt meestal snel dat het hart rustiger en regelmatiger klopt.
- De voorkamers blijven fibrilleren. Bloedverdunners om een beroerte te voorkomen blijven dus nodig.
- De pacemaker wordt regelmatig gecontroleerd, in de [praktijk](https://drballet.be/pacemaker-defibrillatorcontrole) en via thuismonitoring.

## Veelgestelde vragen

### Is mijn voorkamerfibrillatie daarna weg?

Nee. De voorkamers blijven fibrilleren, maar die onregelmatige prikkels bereiken de kamers niet meer. De hartslag wordt volledig door de pacemaker geregeld. Daarom blijft u ook bloedverdunners nemen.

### Wat als de pacemaker uitvalt?

Pacemakers zijn zeer betrouwbaar en we volgen de batterij en de leads op bij elke controle en via thuismonitoring. Een vervanging plannen we ruim op tijd.

### Waarom niet gewoon meer medicatie?

Soms volstaat dat wel. Maar bij een deel van de patiënten blijft de hartslag te snel of geven de geneesmiddelen te veel bijwerkingen. Dan geeft deze ingreep een betrouwbaardere controle.

## Bronnen

1. Van Gelder IC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation. Eur Heart J 2024;45:3314–3414.
2. Glikson M, et al. 2021 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy. Eur Heart J 2021;42:3427–3520.
3. Brignole M, et al. Cardiac resynchronization therapy and atrioventricular junction ablation for symptomatic patients with permanent atrial fibrillation (APAF-CRT). Eur Heart J 2021;42:4731–4739.

## Praktijk

Dr. Arne Ballet, arts-specialist in de cardiologie (geconventioneerd), Jan Van Rijswijcklaan 74, 2018 Antwerpen.
Dr. Ballet werkt in het ZAS Hartcentrum, campus Middelheim (Antwerpen). U kunt ook kiezen voor een ander ziekenhuis: we bespreken dat samen en zorgen dat uw gegevens meegaan.
Afspraak: https://drballet.be/#afspraak · Website: https://drballet.be/av-knoopablatie

_Nagelezen door dr. Arne Ballet, 31 oktober 2026. Cijfers zijn ordegroottes uit richtlijnen en grote studies. Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij dringende klachten: bel 112._