# Hoe werkt het hart?

> Het hart is een holle spier, zo groot als een vuist, die ongeveer 70 keer per minuut samentrekt en zo elke minuut 4 à 5 liter bloed rondpompt. Wie begrijpt hoe het hart werkt, begrijpt ook beter wat er bij een onderzoek of ingreep gebeurt.

## In het kort

- Gewicht: Ongeveer 300 gram
- Slagen per dag: Ongeveer 100.000
- Debiet in rust: 4 à 5 liter per minuut
- Kleppen: Mitralis-, tricuspidalis-, aorta- en pulmonalisklep

## Twee pompen naast elkaar

Het hart bestaat uit een rechter- en een linkerhelft, gescheiden door het tussenschot (septum). Elke helft heeft een voorkamer (atrium) en een kamer (ventrikel).

- Zuurstofarm bloed uit het lichaam komt in de **rechtervoorkamer** en gaat via de **rechterkamer** naar de longen.
- In de longen neemt het bloed zuurstof op en geeft het koolzuurgas af.
- Zuurstofrijk bloed komt via de **linkervoorkamer** in de **linkerkamer**, de sterkste pomp, die het via de aorta naar het hele lichaam stuwt.

## Vier kleppen

Kleppen zorgen dat het bloed maar in één richting stroomt: de **tricuspidalisklep** tussen rechtervoorkamer en rechterkamer, de **pulmonalisklep** naar de longslagader, de **mitralisklep** tussen linkervoorkamer en linkerkamer, en de **aortaklep** naar de aorta. Een vernauwde of lekkende klep kunnen we bekijken met een [echocardiografie](https://drballet.be/echocardiografie) en soms behandelen via een katheter, zoals bij een [TAVI](https://drballet.be/tavi).

## De kransslagaders

De hartspier krijgt zelf bloed via de kransslagaders, die als een krans rond het hart liggen en uit de aorta vertrekken. Aderverkalking kan ze vernauwen. Dat geeft pijn op de borst bij inspanning, of bij een plotse afsluiting een hartinfarct. Zie ook [CT-scan](https://drballet.be/ct-coronairen), [coronarografie](https://drballet.be/coronarografie) en [stent](https://drballet.be/dotter-stent-pci).

## Het elektrische systeem

Elke slag begint in de **sinusknoop**, bovenaan in de rechtervoorkamer: onze natuurlijke pacemaker. De prikkel loopt over de voorkamers naar de **AV-knoop**, wacht daar even zodat de kamers kunnen vullen, en gaat dan via de bundel van His en de bundeltakken naar de kamers. Een [ECG](https://drballet.be/elektrocardiogram) registreert die stroom. Loopt de prikkel niet het juiste spoor, dan slaat het hart te snel, te traag of onregelmatig: een ritmestoornis.

## Zelf zorgen voor uw hart

- niet roken, en hulp vragen om te stoppen;
- minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, bijvoorbeeld 30 minuten op 5 dagen;
- een gezond gewicht en gezonde voeding met weinig zout en verzadigd vet;
- uw [bloeddruk](https://drballet.be/thuisbloeddrukmeting), cholesterol en bloedsuiker laten opvolgen en goed regelen;
- matig met alcohol: minder is beter;
- uw medicatie correct en op tijd nemen.

## Veelgestelde vragen

### Waar ligt het hart precies?

Ongeveer in het midden van de borstkas, achter het borstbeen, met de punt naar links gedraaid. Daarom voelen veel mensen hun hartslag links.

### Wat is een normale hartslag?

In rust meestal tussen 50 en 100 per minuut. Bij getrainde mensen en tijdens de slaap kan ze lager liggen; bij inspanning stijgt ze.

### Wat is het verschil tussen een hartinfarct en een hartstilstand?

Bij een hartinfarct raakt een kransslagader afgesloten en krijgt een deel van de hartspier geen bloed meer. Bij een hartstilstand stopt de pompwerking, meestal door een ritmestoornis van de kamers. Een infarct kan tot een hartstilstand leiden. Bel in beide gevallen 112.

## Bronnen

1. Visseren FLJ, et al. 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur Heart J 2021;42:3227–3337.
2. Hartcentrum ZAS (Middelheim). Patiëntenbrochure ‘Het hart en zijn werking’ (versie 2103).

## Praktijk

Dr. Arne Ballet, arts-specialist in de cardiologie (geconventioneerd), Jan Van Rijswijcklaan 74, 2018 Antwerpen.
Dr. Ballet werkt in het ZAS Hartcentrum, campus Middelheim (Antwerpen). U kunt ook kiezen voor een ander ziekenhuis: we bespreken dat samen en zorgen dat uw gegevens meegaan.
Afspraak: https://drballet.be/#afspraak · Website: https://drballet.be/hoe-werkt-het-hart

_Nagelezen door dr. Arne Ballet, 29 oktober 2026. Cijfers zijn ordegroottes uit richtlijnen en grote studies. Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij dringende klachten: bel 112._