# Kanteltafeltest (tilttest) en autonome testen

> Bij een kanteltafeltest bootsen we de omstandigheden na waarin u flauwvalt. U ligt op een tafel die tot ongeveer 70° rechtop kantelt, terwijl we uw hartslag en bloeddruk voortdurend meten. Zo zien we of de bloeddruk of de hartslag plots wegvalt.

## In het kort

- Waar: Ziekenhuis, consultatie cardiologie
- Duur: Ongeveer 45 minuten
- Nuchter: Vanaf middernacht; 2 uur vooraf niet roken
- Meebrengen: Reservekleding
- Naar huis: Meteen, maar niet zelf rijden

## Waarom een kanteltafeltest?

Flauwvallen (syncope) is meestal een **reflexsyncope**: een tijdelijke, onschuldige ontregeling van het zenuwstelsel waarbij de bloeddruk zakt, de hartslag vertraagt, of beide. De test helpt dat aan te tonen en onderscheidt het van een te sterke bloeddrukdaling bij rechtstaan (orthostatische hypotensie) of een te snelle hartslag bij rechtstaan (POTS). Dat bepaalt de behandeling en geeft vaak geruststelling.

## Voorbereiding

- Eet en drink niets meer vanaf middernacht. Rook niet meer vanaf 2 uur vooraf.
- Draag geen steunkousen.
- Breng reservekleding mee: bij flauwvallen gebeurt het soms dat u urine verliest.
- Het is niet veilig om nadien zelf naar huis te rijden. Regel vervoer.

## Hoe verloopt het?

U doet bovenkleding, schoenen en steunkousen uit en ligt op de kanteltafel, met de voeten tegen een voetsteun. Een riem over borst en benen voorkomt dat u valt. Een huls rond de vinger meet voortdurend hartslag en bloeddruk. De kamer is rustig en het licht gedimd.

De tafel kantelt tot ongeveer 70° en u blijft 20 minuten zo staan. Daarna krijgt u een spray onder de tong (nitroglycerine) die de bloeddrukreflexen extra op de proef stelt, en blijft u nog ongeveer 15 minuten staan. Voelt u dat u gaat flauwvallen, dan legt de verpleegkundige de tafel meteen plat. De arts bespreekt het resultaat met u.

## Autonome testen en korte tilttest

Soms combineren we een korte tilttest van 10 minuten met **autonome testen**. Die meten hoe uw zenuwstelsel hartslag en bloeddruk regelt, met vier korte oefeningen: persen tegen een gesloten keel, diep ademhalen, de hand in koud water en in een handknijper knijpen. Ook dat duurt in totaal ongeveer 45 minuten.

## Veiligheid

De test is veilig: flauwvallen tijdens de test duurt enkele seconden en herstelt zodra u plat ligt. Een arts of verpleegkundige is altijd aanwezig.

## Veelgestelde vragen

### Wat als ik niet flauwval tijdens de test?

Een negatieve test sluit een reflexsyncope niet uit. Samen met uw verhaal, het ECG en eventueel een [looprecorder](/looprecorder) komen we meestal toch tot een diagnose.

### Wat kan ik zelf doen bij een reflexsyncope?

Voldoende drinken en zout (tenzij dat niet mag), lang stilstaan vermijden, en bij de eerste tekenen gaan liggen of de spieren aanspannen: benen kruisen en knijpen, of de handen in elkaar haken en uit elkaar trekken.

### Mag ik mijn medicatie nemen?

Bespreek het vooraf. Medicatie die de bloeddruk of hartslag beïnvloedt, kan de uitslag veranderen.

## Bronnen

1. Brignole M, et al. 2018 ESC Guidelines for the diagnosis and management of syncope. Eur Heart J 2018;39:1883–1948.
2. Hartcentrum ZAS (Middelheim). Patiëntenbrochure ‘Tilt-test’ (versie 1802) en ‘Autonome testen en korte tilt-test’ (versie 2103).

## Praktijk

Dr. Arne Ballet, arts-specialist in de cardiologie (geconventioneerd), Jan Van Rijswijcklaan 74, 2018 Antwerpen.
Dr. Ballet werkt in het ZAS Hartcentrum, campus Middelheim (Antwerpen). U kunt ook kiezen voor een ander ziekenhuis: we bespreken dat samen en zorgen dat uw gegevens meegaan.
Afspraak: https://drballet.be/#afspraak · Website: https://drballet.be/kanteltafeltest

_Nagelezen door dr. Arne Ballet, 29 oktober 2026. Cijfers zijn ordegroottes uit richtlijnen en grote studies. Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij dringende klachten: bel 112._