# Onderhuidse defibrillator (S-ICD)

> Een subcutane ICD (S-ICD) bewaakt het hart en geeft een schok bij een levensgevaarlijke ritmestoornis, net als een gewone ICD. Het verschil: toestel en lead liggen volledig onder de huid. Er komt niets in de bloedvaten of in het hart.

## In het kort

- Waar: Cathlab
- Duur: Ongeveer 1,5 uur
- Verdoving: Plaatselijke verdoving en een lichte slaap
- Opname: 1 à 2 dagen
- Batterij: Ongeveer 7 jaar of langer
- Rijverbod: 1 tot 3 maanden, 3 maanden na een schok

## Voor wie?

Voor dezelfde redenen als een [gewone ICD](https://drballet.be/defibrillator-icd): na een levensgevaarlijke ritmestoornis, of bij een hoog risico erop. Een S-ICD is vooral interessant voor jongere patiënten, bij een verhoogd infectierisico, of als de bloedvaten moeilijk bereikbaar zijn. Hij is minder geschikt als u ook pacemakerwerking nodig hebt, of als snelle ritmes vaak pijnloos gestopt kunnen worden met snelle stimulatie. In de PRAETORIAN-studie deed de S-ICD het even goed als de klassieke ICD wat complicaties en onterechte schokken betreft.

## Hoe verloopt het?

U blijft nuchter vanaf middernacht. Onder plaatselijke verdoving en een lichte slaap maakt de arts een snede van ongeveer 1,5 cm onderaan de borstkas, links van het borstbeen. Daarlangs wordt de shocklead onderhuids naar boven geschoven langs het borstbeen. Via een tweede snede onder de linkeroksel wordt de lead met het toestel verbonden. Vaak volgt onder een korte, diepere slaap een test: we lokken een ritmestoornis uit en kijken of de S-ICD ze herkent en stopt. Alles samen duurt dat ongeveer anderhalf uur.

## Na de ingreep

- De plaatsen blijven enkele dagen gevoelig. U gaat na één à twee dagen naar huis.
- Neem contact op bij pijn, roodheid, zwelling, warmte of koorts.
- Een eerste controle volgt na een maand, daarna ongeveer twee keer per jaar en via thuismonitoring.
- **Rijverbod** (rijbewijs A en B): 1 tot 3 maanden na de implantatie, 3 maanden na een schok, geen na een vervanging.

## Wat bij een schok?

Hetzelfde als bij een [gewone ICD](https://drballet.be/defibrillator-icd): één schok en u voelt zich goed, neem dan contact op voor een controle. Blijft u zich niet goed voelen, of krijgt u twee of meer schokken binnen 24 uur, bel dan 112.

## Risico's

Er is geen risico op een klaplong, een gaatje in de hartwand of een infectie van de bloedbaan via een lead. De belangrijkste complicaties zijn een bloeduitstorting en, zelden, een infectie van de wonde. Een onterechte schok kan voorkomen, bijvoorbeeld door een verkeerde herkenning van het ritme.

## Veelgestelde vragen

### Waarom niet altijd een S-ICD?

Een S-ICD kan niet stimuleren bij een trage hartslag en kan een snel ritme niet pijnloos stoppen met snelle prikkels. Wie dat nodig heeft, krijgt beter een gewone ICD.

### Mag ik sporten?

Ja, als de cardioloog geen beperkingen oplegt. Vermijd contactsporten. Lichamelijke inspanning zelf leidt niet tot een schok.

### Moet ik nog medicatie nemen?

Vaak wel: medicatie maakt ritmestoornissen minder frequent en is een goede aanvulling op de S-ICD.

## Bronnen

1. Knops RE, et al. Subcutaneous or transvenous defibrillator therapy (PRAETORIAN). N Engl J Med 2020;383:526–536.
2. Zeppenfeld K, et al. 2022 ESC Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death. Eur Heart J 2022;43:3997–4126.
3. Hartcentrum ZAS (Middelheim). Patiëntenbrochure ‘S-ICD – subcutane implanteerbare cardioverter defibrillator’ (versie 1704).

## Praktijk

Dr. Arne Ballet, arts-specialist in de cardiologie (geconventioneerd), Jan Van Rijswijcklaan 74, 2018 Antwerpen.
Dr. Ballet werkt in het ZAS Hartcentrum, campus Middelheim (Antwerpen). U kunt ook kiezen voor een ander ziekenhuis: we bespreken dat samen en zorgen dat uw gegevens meegaan.
Afspraak: https://drballet.be/#afspraak · Website: https://drballet.be/s-icd

_Nagelezen door dr. Arne Ballet, 29 oktober 2026. Cijfers zijn ordegroottes uit richtlijnen en grote studies. Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij dringende klachten: bel 112._