In het ziekenhuis · Het hart
Hoe werkt het hart?
Het hart is een holle spier, zo groot als een vuist, die ongeveer 70 keer per minuut samentrekt en zo elke minuut 4 à 5 liter bloed rondpompt. Wie begrijpt hoe het hart werkt, begrijpt ook beter wat er bij een onderzoek of ingreep gebeurt.
Bekijk het in 3D- Gewicht
- Ongeveer 300 gram
- Slagen per dag
- Ongeveer 100.000
- Debiet in rust
- 4 à 5 liter per minuut
- Kleppen
- Mitralis-, tricuspidalis-, aorta- en pulmonalisklep
Twee pompen naast elkaar
Het hart bestaat uit een rechter- en een linkerhelft, gescheiden door het tussenschot (septum). Elke helft heeft een voorkamer (atrium) en een kamer (ventrikel).
- Zuurstofarm bloed uit het lichaam komt in de rechtervoorkamer en gaat via de rechterkamer naar de longen.
- In de longen neemt het bloed zuurstof op en geeft het koolzuurgas af.
- Zuurstofrijk bloed komt via de linkervoorkamer in de linkerkamer, de sterkste pomp, die het via de aorta naar het hele lichaam stuwt.
Vier kleppen
Kleppen zorgen dat het bloed maar in één richting stroomt: de tricuspidalisklep tussen rechtervoorkamer en rechterkamer, de pulmonalisklep naar de longslagader, de mitralisklep tussen linkervoorkamer en linkerkamer, en de aortaklep naar de aorta. Een vernauwde of lekkende klep kunnen we bekijken met een echocardiografie en soms behandelen via een katheter, zoals bij een TAVI.
De kransslagaders
De hartspier krijgt zelf bloed via de kransslagaders, die als een krans rond het hart liggen en uit de aorta vertrekken. Aderverkalking kan ze vernauwen. Dat geeft pijn op de borst bij inspanning, of bij een plotse afsluiting een hartinfarct. Zie ook CT-scan, coronarografie en stent.
Het elektrische systeem
Elke slag begint in de sinusknoop, bovenaan in de rechtervoorkamer: onze natuurlijke pacemaker. De prikkel loopt over de voorkamers naar de AV-knoop, wacht daar even zodat de kamers kunnen vullen, en gaat dan via de bundel van His en de bundeltakken naar de kamers. Een ECG registreert die stroom. Loopt de prikkel niet het juiste spoor, dan slaat het hart te snel, te traag of onregelmatig: een ritmestoornis.
Zelf zorgen voor uw hart
- niet roken, en hulp vragen om te stoppen;
- minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, bijvoorbeeld 30 minuten op 5 dagen;
- een gezond gewicht en gezonde voeding met weinig zout en verzadigd vet;
- uw bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker laten opvolgen en goed regelen;
- matig met alcohol: minder is beter;
- uw medicatie correct en op tijd nemen.
Veelgestelde vragen
Waar ligt het hart precies?
Ongeveer in het midden van de borstkas, achter het borstbeen, met de punt naar links gedraaid. Daarom voelen veel mensen hun hartslag links.
Wat is een normale hartslag?
In rust meestal tussen 50 en 100 per minuut. Bij getrainde mensen en tijdens de slaap kan ze lager liggen; bij inspanning stijgt ze.
Wat is het verschil tussen een hartinfarct en een hartstilstand?
Bij een hartinfarct raakt een kransslagader afgesloten en krijgt een deel van de hartspier geen bloed meer. Bij een hartstilstand stopt de pompwerking, meestal door een ritmestoornis van de kamers. Een infarct kan tot een hartstilstand leiden. Bel in beide gevallen 112.
Bronnen
- Visseren FLJ, et al. 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur Heart J 2021;42:3227–3337.
- Hartcentrum ZAS (Middelheim). Patiëntenbrochure ‘Het hart en zijn werking’ (versie 2103).
Geschreven en nagelezen door dr. Arne Ballet, arts-specialist in de cardiologie · bijgewerkt op 29 oktober 2026. Cijfers zijn ordegroottes uit richtlijnen en grote studies; uw persoonlijke risico bespreken we samen. Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies.